Bài 19 – Năm Giới Cấm của cư sĩ

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật

Chương trình tìm hiểu Phật pháp Tuệ Đăng, phát thanh mỗi tuần một lần, với mục tiêu quảng bá những lời dạy cốt tủy của đức Phật, xin trân trọng kính chào toàn thể quý thính giả.

Thưa quý thính giả,

Trong nhiều kỳ phát thanh trước, chúng tôi đã trình với quý vị bài kệ tóm tắt con đường tu hành của người Phật tử, như sau:

“Không làm những điều ác

Siêng làm những việc lành

Tự thanh tịnh tâm ý

Lời chư Phật dạy rành”

Chúng tôi cũng đã thưa rằng trong ba lời dạy cốt tủy đó, thì lời dạy thứ ba, “Tự thanh tịnh tâm ý”, mới chính là điều tối quan trọng, chỉ từ thực hành điều đó, hành giả đạo Phật mới hoàn tất con đường tu chứng của mình, bởi vì nội dung của “tự thanh tịnh tâm ý” có nghĩa là chấm dứt tất cả những lôi cuốn của Tham, Sân và Si, vốn là nguyên nhân của tất cả mọi nỗi vướng mắc dây dưa trong vòng luân hồi sinh tử.

Tuy vậy, hai điều trước đó, “không làm những điều ác” và “siêng làm những việc lành” cũng rất quan trọng. Vì đó là phần đạo đức học của Phật giáo, mục đích đào luyện những phần tử tốt lành, những người hiền thiện trong xã hội.

Để thực hiện điều này, nhà Phật có Ngũ Giới, là năm điều ngăn ngừa, mà mỗi Phật tử đều có phát lời nguyện sẽ tuân thủ, hoặc cả 5 Giới, hoặc nếu cảm thấy chưa đủ khả năng giữ được trọn vẹn cả 5, thì có thể thọ tùy theo nhiều hay ít giới, để tập cho quen từ từ, cuối cùng đạt được mục đích tuân thủ cả Năm Giới.

Kính thưa quý vị,

Hôm nay chúng tôi xin kính gửi đến quý thính giả một bài pháp nói về Ngũ Giới. Bài này được trích dịch từ cuốn Loving and Dying, tác giả là thày Visuddhacara.

Thày Visuddhacara sinh năm 1953, nguyên quán tại Mã Lai Á. Năm 1982, thày bắt đầu học Phật pháp và hành trì thiền Vipassana. Sau đó, vào năm 1983, thày xin từ chức phóng viên nhà báo mà thày đã theo đuổi 12 năm, để thọ giới Sa Di, y chỉ thày bổn sư là tỳ kheo Sujiva tại Kota Tinggi, Mã Lai Á, theo truyền thống Phật giáo Nam Tông.

Bốn năm sau, thày qua Miến Điện và được truyền đại giới bởi hoà thượng thiền sư Sayadaw U Pandita tại Mahasi Meditation Centre, Rangoon vào năm 1987.

Thày đã hướng dẫn nhiều khóa thiền Vipassana tại các nước như Mã Lai, Singapore, Hong Kong, Úc, Ý, Tiệp Khắc, Tích Lan và là tác giả nhiều sách luận giải Phật giáo, về quan điểm của nhà Phật trong đời sống và về thiền quán như “Curbing Anger Spreading Love”; “Drinking Tea — Living Life”; “Loving and Dying”; “Hello with Love and Other Meditations”, “Metta — the Practice of Loving-kindness for a Happier Life”.

Sau 16 năm trong vị trí tỳ kheo, vào năm 2003, cảm thấy không đủ duyên duy trì đời sống tu sĩ, thày thẳng thắn xin xả giới để trở lại cuộc sống của một cư sĩ bình thường.

Sau đây là bài pháp của thày Visuddhacara nói về Ngũ Giới:

“Giới thứ nhất, như chúng ta đã biết, là không sát sinh, không chấm dứt mạng sống của mọi loài chúng sinh, dù là con vật nhỏ bé. Đây là một giới tuyệt vời. Nó có nghĩa là chúng ta tôn trọng đời sống. Không những tôn trọng đời sống, mà chúng ta còn thương yêu, trìu mến. Đối với tất cả muôn loài, sự sống đáng quý trọng nhất. Cứu giúp một sinh vật được sống, là chúng ta tặng món quà cao quý nhất. Nếu giữ gìn chu đáo giới này, chúng ta sẽ càng ngày càng trở nên từ bi hơn, không chỉ là giảm bớt sự giết chóc, mà chúng ta còn  giảm thiểu sự làm tổn thương đến bất kỳ sinh vật nào.

Thực tế là trong cái thế giới bất hoàn hảo này, kẻ mạnh ăn hiếp kẻ yếu, sự giết chóc lan tràn khắp nơi. Chúng ta có thể thấy điều này ngay trong thế giới loài vật, con cọp ngốn con nai ra sao, con rắn nuốt con ếch cách nào, rồi thì con ếch đớp con ruồi, con chim mổ con sâu, cá lớn nuốt cá bé. Và con người thì tàn sát loài vật, tôm cá, thậm chí giết hại lẫn nhau.

Nhưng chúng ta không ngồi đây mà lên án hoặc chỉ trích. Chúng ta hiểu những khiếm khuyết của con người và sự bất toàn trong bản chất của đời sống. Đức Phật cũng hiểu như vậy. Ngài dạy rằng chỉ khi nào ta có thể thanh tịnh hóa được tâm mình và chứng ngộ Niết Bàn thì khi đó chúng ta mới có thể tự chấm dứt được sự lôi cuốn vào đời sống bất như ý được gọi là vòng luân hồi Sinh Tử này. Đó là điều chỉ có bản thân chúng ta biết rằng có thể làm được hay chăng mà thôi.

Khi tâm chúng ta đã hóa giải được Tham Sân Si thì chúng ta mới có thể trực ngộ được lời dạy của đức Phật. Vậy thì trước khi trực ngộ, chúng ta có niềm tin, tốt hơn hết hãy noi theo con đường đức Phật đã đi mà tích cực thanh tịnh hóa tâm. Chúng ta hãy cố gắng giữ gìn Giới Thứ Nhất với tất cả khả năng có thể, không giết hại mà phóng sinh, cứu giúp sự sống và vun bồi cho sự sống.

Giới thứ hai là không trộm cắp và gian lận, không lấy vật gì một cách bất lương. Chúng ta phải kiếm sống bằng con đường lương thiện. Có người nói rằng sống lương thiện thì không thành công hoặc giầu có. Tôi không đồng ý với quan điểm đó. Tôi bảo đảm là có nhiều người sống rất đàng hoàng, lương thiện và đã thành công. Hơn thế nữa, họ được thụ hưởng một cuộc sống an vui hạnh phúc với lương tâm trong sạch.

Mặt khác, những kẻ bất lương thường kéo dài đời sống trong nỗi trống trải và cuối cùng sẽ bị trừng phạt. Dù họ có thoát khỏi được pháp luật, nhưng họ vẫn luôn luôn sợ hãi rằng tội lỗi sẽ bị phát hiện, lương tâm luôn bị cắn rứt và khi đối diện giây phút cuối của cuộc đời, họ lo sợ chờ đợi quả báo trong tương lai.

Như thế, một cuộc sống lương thiện luôn luôn là con đường tươi sáng nhất. Đừng nghe những ý kiến khác. Sống lương thiện sẽ tốt hơn. Dù chúng ta có gặp những trở ngại trên cuộc đời, chúng ta cũng không nên dùng những thủ đoạn bất lương để đạt mục đích. Chẳng thà nghèo mà lương thiện còn hơn dùng thủ đoạn bất chính để làm giầu. Chúng ta sẽ sống hạnh phúc với lương tâm trong sạch, an vui cho tới ngày cuối cùng của cuộc đời.

Giới Thứ Ba là phải có tinh thần trách nhiệm trong vấn đề tình dục. Nếu đôi bạn thật sự tôn trọng cuộc sống lứa đôi, thương yêu và tin cậy nhau, thì tình yêu của họ sẽ bền chặt, kẻ thứ ba không thể chen vào. Trong vấn đề tình dục, tinh thần trách nhiệm rất quan trọng. Chính vì sự vô trách nhiệm mà các vấn nạn xảy ra. Bọn ma cô tàn phá cuộc đời những cô gái trẻ người non dạ và những người đàn ông không kiềm chế được lòng ham muốn thú vui xác thịt trở thành đồng lõa với những hành vi đồi bại.

Nhưng chúng ta không ngồi đây để lên án họ, mà chúng ta khuyến khích tình yêu chân thật và sự tử tế. Thật ra, nếu chúng ta thanh tịnh hóa được tâm mình và kiềm chế được dục vọng, thì trên thế giới sẽ giảm thiểu những sự tàn bạo và đau khổ. Như thế, căn bệnh AIDS kinh hoàng, mà nay đã trở thành mối đe dọa cho cả thế giới, cũng có thể bị ngăn chặn lại.

Giới Thư Tư là không nói dối mà nói sự thực. Một lần nữa xin nhắc rằng đừng nghe những kẻ nói là nếu không dối trá hoặc huênh hoang khoác lác về mình thì sẽ không thành công. Chân thực là 1 trong 10 đức hạnh cao quý của một người tu bồ tát đạo. Tất cả Phật tử đều phải triển khai những đức hạnh này nếu họ muốn giải thoát khỏi vòng luân hồi sinh tử. Đức Phật muốn chúng ta nghiêm túc gìn giữ Giới hạnh này, không dối trá dù trong lúc đùa bỡn. Cho nên chúng ta cần cố gắng tối đa gìn giữ Giới Không Dối Trá.

Ngoài ra, dù có thể không phải là mục tiêu chính của chúng ta, tiếng tốt về một người thành thật sẽ lan ra xa khiến cho ngay đến một kẻ chuyên môn phỉ báng, gièm pha, cũng phải thừa nhận và tôn trọng.

Giới Thứ Năm là không uống rượu và không dùng các chất ma túy, vì chúng có thể làm cho trí óc bị mê mụ, đồng thời cơ thể cũng bị suy nhược.

Có người cho rằng Giới này có thể cho phép uống rượu trong giao tế, nhưng tôi không nghĩ như thế. Đức Phật không muốn chúng ta mất sự tỉnh thức mà vì thế sẽ làm hại đến sự giữ gìn các giới luật khác. Ngoài ra, rượu làm hại sức khỏe. Đối với các chất ma túy độc hại thí dụ bạch phiến, thì tất cả chúng ta đều đồng ý là phải cấm ngặt. Nhưng một số người lại cho rằng thuốc lá không thuộc vào lãnh vực bị Giới cấm. Vào thời Phật tại thế, người ta chưa phát minh ra thuốc lá.

Dầu vậy, dưới ánh sáng của khoa học ngày nay, rất nhiều chứng liệu y khoa cho thấy sự tai hại của thuốc là và nhiều quốc gia trên thế giới đã ban hành những lệnh cấm hoặc hạn chế sử dụng, cho nên chúng ta có thể chắc chắn rằng nếu đức Phật xuất hiện vào thời nay, thì Ngài cũng sẽ nghiêm khắc yêu cầu chúng ta tránh xa, vì Ngài không muốn chúng ta tự làm tổn hại sức khỏe, đồng thời cũng không muốn chúng ta nghiện ngập một loại mê thảo, tuy thuộc loại nhẹ, nhưng đã được chứng minh là độc hại.

Khi chúng ta giữ gìn cẩn thận Năm Giới quan trọng này, là chúng ta đã giúp cho mọi người chung quanh cảm thấy an toàn và hạnh phúc.

Tại sao vậy?

Vì họ không còn phải sợ hãi chúng ta, họ sẽ cảm thấy thoải mái khi gần gũi chúng ta. Họ được bảo đảm là chúng ta không làm hại, không trộm cắp hoặc gian lận đối với họ. Chúng ta sẽ không tà dâm với người hôn phối của họ, không dối trá, và hơn thế, chúng ta sẽ không say sưa bét nhè hoặc dùng ma túy. Họ không còn phải lo ngại rằng con cái họ sẽ bắt chức thói quen xấu rượu chè hút xách, cũng không lo ngại sẽ bị nguy hiểm cho sức khỏe của bản thân vì hít phải khói thuốc do chúng ta thải ra. Họ cảm thấy tin cậy chúng ta vì thấy ngay đến rượu chúng ta cũng không sa vào. Chúng ta là những người có đời sống tâm linh và giữ gìn giới hạnh một cách nghiêm túc. Chúng ta không làm hại ai. Những người có đời sống tham dục có thể nghĩ rằng sống như chúng ta thì rất đáng chán và chúng ta là những người dại dột. Nhưng chẳng sao cả, chúng ta sống hạnh phúc trong niềm an lạc.

Như vậy, giữ Năm Giới là điều rất tốt. Ngoài ra, chúng ta thực tập những đức tính như lòng quảng đại và sự tử tế. Chúng ta quan tâm và chia sẻ trong khả năng của chúng ta. Chúng ta cũng thực tập sống tỉnh thức như lời đức Phật dạy. Chúng ta thực hành thiền tập để thâm hiểu sự hiện hữu, về Vô Thường, Khổ và Vô Ngã.

Thành tựu những mục tiêu trên là chúng ta đã sống một cuộc đời đáng sống, như thế, chúng ta không có gì phải lo sợ về sự chết. Chúng ta không còn phải hối tiếc điều gì”.

Thưa quý thính giả,

Trên đây là bài pháp của thày Visuddhacara nói về Năm Giới của Phật tử cư sĩ.

Có người thắc mắc:

– Đồng ý rằng sát nhân, trộm cắp, tà dâm là những trọng tội. Nhưng rượu thì có gì là hại đâu, người ta còn dùng nó để giao dịch nữa kìa.

Về điều này, chúng tôi xin kính gửi tới quý thính giả một câu chuyện ẩn dụ, như sau:

“Vào thời kỳ đức Cổ Phật Ca Diếp xa xưa, có một cư sĩ thọ trì Ngũ Giới, giữ gìn rất nghiêm túc. Một hôm, từ tỉnh xa trở về nhà, đang lúc quá khát, khô cả miệng, nhìn thấy trên bàn có một chén đầy lóng lánh, ông tưởng là nước, vội bưng lên uống thẳng một hơi, uống rồi ông mới biết là rượu,

— thế là ông phạm giới uống rượu.

Uống xong, ông ta lăn ra ngủ. Lát sau rượu ngấm, men rượu bốc lên bừng bừng, ông vùng dậy nhìn ra ngoài sân. Lúc đó có con gà nhà hàng xóm chạy qua, ông bèn chụp bắt,

— thế là ông phạm thêm giới trộm cắp.

Trong tay có con gà rồi, ông chạy vào nhà bếp cắt cổ vặt lông nó, tính nấu cháo ăn,

— thế là ông phạm thêm giới sát sinh.

Bà hàng xóm mất gà chạy sang tìm. Hơi men đang bốc, ông ôm ngay bà vào lòng tính chuyện hành lạc,

— thế là ông phạm thêm giới tà dâm.

Chòm xóm xúm lại bắt ông lên công đường nhờ quan xét xử. Ông bèn chối bay,

— thế là ông phạm thêm giới vọng ngữ.

Chỉ vì một chén rượu mà ma men làm hại đến nỗi ông ta phạm liên tục một hơi đủ 5 giới răn của nhà Phật.

Thưa quý thính giả,

Dù câu chuyện trên không thực sự xảy ra, chỉ là ẩn dụ thôi, nhưng điều câu chuyện muốn gửi gấm là gợi cho chúng ta một hình ảnh rõ ràng về tai hại của chất men rượu, làm mê mụ tâm trí, ảnh hưởng vào cuộc đời người dùng nó.

Vì thế, đức Phật dạy nên tránh uống rượu để tâm trí luôn luôn được tỉnh thức.

Thưa quý thính giả,

Sau đây, chúng tôi xin kính gửi tới quý vị một câu chuyện Thiền nói về Tử và Sinh, trích dịch từ cuốn Zen Fables for Today, Stories Inspired by the Zen Masters, soạn giả là Richard McLean. Câu chuyện như sau:

“Hai thai nhi sinh đôi nằm trong bụng mẹ thảo luận về tâm linh. Thai nhi A phát biểu:

– Này, tường bị thu hẹp lại hay là cậu to phồng ra đấy?

Thai nhi B trả lời:

– Chẳng biết nữa, nhưng chắc chắn là chật chội quá rồi.

A chán nản:

– Đời buồn tẻ thật!

B an ủi:

– Ồ, cũng không tệ lắm đâu. Chúng mình không phải ăn, thở gì hết ráo.Tối ngày chỉ trôi nổi bồng bềnh trong nước ấm thôi mà.

A bực dọc:

– Bộ ý nghĩa của sự hiện hữu trên đời chỉ có thế sao?

B hòa hoãn:

– Thôi mà, đừng có suy nghĩ lung tung quá.

A tiết lộ:

– Ta nghe nói có một cái gì đó tên gọi là Sinh.

B gạt ngang:

– Ui da, tin đồn nhảm. Nè, nhích cái cẳng ra và im mồm lại cho tớ ngủ một tí.

Sáng sớm hôm sau, cơn chuyển bụng của bà mẹ đánh thức hai thai nhi. Một đứa kêu thất thanh:

– Trời ơi, động đất!

Đứa kia la lớn:

– Nhà đang xập!

Đứa nọ hét:

– Tôi đang bị trôi …

Đứa kia hỏi:

– Trôi đi đâu?

Đứa nọ rên rỉ:

– Không biết, cứu tôi với!

Đứa kia hoảng hốt:

– Tôi không thể cứu cậu.

Đứa nọ thổn thức:

– Vĩnh biệt người anh em, tôi sẽ… tôi sẽ …

Âm thanh tắc nghẽn, tiếp theo là tiếng thét kinh hoàng của đứa còn lại khi nó cảm thấy chính nó cũng đang bị trôi đi:

– Ôi da, kinh khủng quá. Chắc chắn là chết, tận thế mất rồi !”.

Phần dịch câu chuyện Thiền đến đây là hết, vì soạn giả chỉ viết đến đây. Nhưng cũng chắc chắn là quý thính giả có thể tưởng tượng ra cảnh tiếp theo, đó là tiếng khóc inh ỏi của hai trẻ sơ sinh mạnh khỏe, vang lên giữa tiếng reo vui tưng bừng náo nhiệt của mọi người đang nóng lòng chờ đón hai cháu bé mới ra đời.

 Thưa quý thính giả,

Câu chuyện Thiền đã kết thúc buổi phát thanh hôm nay. Vì thời giờ có hạn, chúng tôi xin phép được ngưng nơi đây và xin hẹn gặp lại quý vị vào kỳ phát thanh tới.  Nếu quý thính giả muốn góp ý kiến, xin gửi email về địa chỉ:

phatphaptuedang@yahoo.com

Chương trình tìm hiểu Phật pháp Tuệ Đăng xin trân trọng kính chào và kính chúc quý thính giả một tuần lễ thân tâm thường an lạc.

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s